خُرّمیه (همان خرمدینیه)

از دایره المعارف فرق اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۱۹ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۱:۲۵ توسط Admin (بحث | مشارکت‌ها)

پرش به: ناوبری، جستجو

(یا: خرّمدینیه)

ابن اثیر در اللباب فی تهذیب الانساب ؛ خُرَّمِی را به ضم خاء، تشدید راء مفتوحه و کسر میم ضبط کرده است. [۱]

ایشان پیروان بابک خرمدین بوده اند.

این فرقه از زمره فرقه های اسلامی نیست اما پس از آن که در میان فرقه های اسلامی، فرقه هایی نظیر اِباحیه و اِباحتیه که قائل به اباحه و رفع تکلیف بودند، یافت شوند، نام خرمیه برای تخریب چنین فرقه هایی بر آن ها اطلاق گردیده است. [۲]

عبدالقاهر بغدادی در الفرق بین الفرق این فرقه را خزمدینیه (به زاء منقوطه) ضبط کرده است. وی این فرقه را منشعب به دو فرقه بابکیه و مازیاریه دانسته است. [۳]

محمد کریم خراسانی در التنبیهات الجلیة فی کشف اسرار الباطنیة، این نام را به صورت حرمیه (به حاء مهمله) و از اسامی اسماعیلیه ضبط می کند. [۴]

زین العابدین شیروانی در ریاض السیاحة می نویسد: «در طخارستان و توران و ترکستان و جبال بدخشان با زمره مزدکیان و خرمیان و الغوریان، مراسم مخالطت به جای آوردم. » [۵]

محمد ملطی شافعی ضمن ذکر اصحاب تناسخ، عقیده آن ها و خرمیه را یکسان دانسته است. [۶]

احمد بن یحیی بن مرتضی این نام را بر باطنیه اطلاق کرده است. [۷]

رک: ابومسلمیه، بابکیه.


پانویس

  1. ↑ اللباب فی تهذیب الانساب، ابن اثیر، ج1، ص436
  2. ↑ احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، محمد مقدسی، ص44 / التبصیر فی الدین، شهفور اسفراینی، ص135 / تلبیس ابلیس، ابن جوزی، ص102 و 150 / التنبیه و الرد علی اهل الاهواء و البدع، ملطی، ص22 / خاندان نوبختی، عباس اقبال، ص254 / الفرق بین الفرق، عبدالقاهر بغدادی، ص285 / فرق الشیعة، حسن بن موسی نوبختی، ص36 و 47 / قواعد عقاید آل محمد فی الرد علی الباطنیة، محمد بن حسن دیلمی، ص34 / اللباب فی تهذیب الانساب، ابن اثیر، ج1، ص436 / المقالات و الفرق، سعد اشعری، ص64 / المنیة و الامل فی شرح الملل و النحل، احمد بن یحیی بن مرتضی، ص96
  3. ↑ الفرق بین الفرق، عبدالقاهر بغدادی، ص285
  4. ↑ التنبیهات الجلیة فی کشف اسرار الباطنیة، محمد کریم خراسانی، ص241
  5. ↑ ریاض السیاحة، زین العابدین شیروانی، ص132
  6. ↑ التنبیه و الرد علی اهل الاهواء و البدع، محمد ملطی شافعی، ص22
  7. ↑ المنیة و الامل فی شرح الملل و النحل، احمد بن یحیی بن مرتضی، ص96