جافیه

از دایره المعارف فرق اسلامی
پرش به: ناوبری، جستجو

کتاب الیزیدیة به مقاله ای از ابن تیمیه اشاره کرده و آن را تماماً نقل می کند. [۱] ابن تیمیه در این مقاله در معرفی غلاة، آن ها را کسانی می داند که درباره علی علیه السلام غلو کرده و او را خلیفه اول می دانند و جافیه را کسانی دانسته است که خلفای ثلاثه را لعن کرده و یا قائل به الوهیت امیرالمؤمنین (علیه السلام) شده اند.

گویا این اسم از اختراعات ابن تیمیه می باشد. و شاید بتوان گفت منشأ این اختراع، کلامی از حسن بصری است که در آن توجه مردم به احادیث و سنت رسول الله (صلی الله علیه و آله) را مورد اشاره قرار می دهد و در این مقام از الفاظ غالیه و جافیه استفاده می کند. [۲]

عبارت فرید وجدی در دائرةالمعارف القرن العشرین چنین است: «و ذلک قول الحسن البصری، سُنَّتُکم و الله الذی لا اله الا هو، بینهما بین الغالی و الجافی» [۳]

البته اصطلاح ابن تیمیه، خلاف مصطلحات رایج می باشد چرا که اگر کسی علی (علیه السلام) را خدا بداند، بدون شک از زمره غلاة محسوب می شود، و تعبیر جافیه درباره او، مسبوق به سابقه نیست.

پانویس

  1. ↑ الیزیدیة، صدیق الدملوجی، ص425
  2. ↑ دائرة المعارف القرن العشرین، فرید وجدی، ج3، ص217، ماده جمم
  3. ↑ دائرةالمعارف القرن العشرین، فرید وجدی، ج3، ص217